Oświetlenie ogrodowe

Aby odpowiednio i estetycznie oświetlić ogród warto skorzystać z porad architekta

krajobrazu. Potrzebna będzie nam wiedza dotycząca różnych źródeł światła oraz wiedza z zakresu znajomości roślin. Na początku musimy ocenić swój ogród, przemyśleć jak planujemy go wykorzystywać w przyszłości. Powinniśmy zaplanować miejsca, gdzie potrzebne będzie stałe i jasne oświetlenie, czy będzie to altana w ogrodzie, czy też stół, który wystawiamy na tarasie przed domem. Ocena ogrodu jest bardzo ważna, jest to kluczowy moment, by rozplanować całą instalacje elektryczną, przyłącza i gniazdka elektryczne, które dość często przydają się nam w ogrodzie, na przykład do podłączenia radia.

Energooszczędne rozwiązania

Następnie przechodzimy do planowania oświetlenia. Wybór lamp jest obecnie bardzo duży. Najczęściej jednak stosuje się rozwiązania energooszczędne, dlatego przed zakupem konkretnego oświetlenia warto upewnić się czy można w nich zamontować energooszczędne świetlówki, bądź inne źródła światła. Najtańsze są oczywiście zwykłe żarówki, jednakże koszty ich eksploatacji są znacznie wyższe. Z kolei świetlówki kompaktowe są znacznie bardziej energooszczędne, a więc bardzo dobrze nadają się do długotrwałego oświetlania ogrodu, należy jednak unikać częstych wyłączeń  - skraca to żywotność świetlówek. Estetycznym oświetleniem ogrodu są również żarówki halogenowe – wadą ich jest jednak duże pochłanianie energii, a co za tym idzie – koszty eksploatacji.

Właściwa lampa na właściwym miejscu

Lampy ogrodowe, które możemy wykorzystać, to między innymi kinkiety montowane na ścianach domu, altanach lub na furtkach wejściowych, latarnie, lampy do zabudowy, oprawy, lampy najazdowe, reflektory. Miejsca najczęściej uczęszczane takie, jak: schody, wjazd do garażu czy ścieżki powinny być najlepiej oświetlone – tutaj dobrze jest zastosować lampy o dużej mocy, albo dużą ilość punktowego oświetlenia (źródła światła umieszczone przy każdym stopniu lub wzdłuż ścieżki). Efektownym oświetleniem są płaskie lampy wbudowane w nawierzchnie, na przykład lampy najazdowe, które wyznaczać nam mogą tor jazdy samochodem oraz ułatwiać wjazd do garażu po zmroku. Latarnie, które mają najczęściej od 2 do 3 m wysokości, pięknie prezentują się oświetlając duże ogrody. Ścieżki oświetlać można małymi źródłami na słupkach, jak również światłem odbitym od rosnących obok roślin. Niskie lampy skierowane na roślinność w pobliżu ścieżki dadzą nam na niej ciekawą poświatę. Strefę wypoczynku (taras, altana) najlepiej jest oświetlić silną lampą czy kinkietem zamocowanym powyżej 1,7 m, by światło z niego padające nie oślepiało nas, a rozpraszało zmrok. W trawniku możemy stosować oświetlenie na wysokich latarniach powyżej 2 m (duże ogrody) lub lampkami montowanymi w gruncie, po których można spokojnie jeździć kosiarką.

Kilka wskazówek dotyczących oświetlenia:

• Oświetlenie przednie roślin pozwala projektować ich cienie, np. na elewacji domu czy ogrodzeniu, w zależności od kąta można uzyskać długie lub krótkie cienie.
• Oświetlenie od tyłu - uwidacznia zarys obiektu lub roślin o ciekawym pokroju.
• Oświetlenie obiektu z dwóch stron daje miękkie światło szczególnie przydatne w oświetleniu rzeźb i innych elementów, gdzie chcemy wyeliminować ostre cienie.
• Technika oświetlenia górnego, tzw. „down-lightów”, świecących wyłącznie w dół użyteczna jest dla wydobycia z mroku szczególnych miejsc, bądź oświetlenia ściany domu.
• Oświetlenie od dołu – podświetlenie – przy pomocy np. opraw do gruntowych świecące w górę, można wykorzystać do podświetlenia np. korony drzewa od spodu.
• Symulowanie światła księżycowego – bardzo ciekawa forma oświetlenia, lampy montuje się w koronie drzewa, co daje wrażenie przebijających się przez koronę drzewa promieni księżyca.

Atesty i oznaczenia

Ważne jest, aby zwrócić uwagę, czy zakupione oświetlenie posiada odpowiednie atesty i oznaczenia, które dopuszczają je do bezpiecznego użytkowania w ogrodzie dla domowników, a w szczególności dla dzieci i zwierząt. Stopień ochrony (szczelności) opraw określa się przy pomocy tzw. klasyfikacji IP. Według niej, oprawy oświetleniowe oznaczane są dwucyfrowym symbolem kodu IP. Pierwsza cyfra tego symbolu oznacza stopień ochrony przed ciałami stałymi, w tym pyłem, narzędziami i częściami ciała. Za pomocą drugiej cyfry podaje się stopień zabezpieczenia oprawy przed wnikaniem wody. Oprawy używane do oświetlenia zewnętrznego powinny mieć klasę IP co najmniej 43. Klasa IP opraw narażonych na bezpośrednie polewanie wodą nie powinna być niższa niż 65 m, a dla opraw do pracy pod wodą musi mieć stopień 68.

Automatyczne sterowanie

Ogrodową instalację warto też wyposażyć w automatyczne włączniki czasowe, które będą ją uruchamiać w wybranych przez nas godzinach. Wygodnym rozwiązaniem są też automaty zmierzchowe, włączające światła, kiedy zapada zmrok, bądź też lampy z czujnikiem ruchu, które zapalają się dopiero wówczas, kiedy w pobliżu pojawi się człowiek lub zwierzę.

Oświetlenie okazjonalne

Nie zapominajmy o okazjonalnym oświetleniu ogrodu, na przykład gdy chcemy zorganizować romantyczną kolację w ogrodzie czy zaprosić znajomych na grilla. W takiej sytuacji bardzo dobrym rozwiązaniem są pochodnie wbijane w zimie lub ozdobne świece, które również mogą spełniać rolę odstraszacza na komary. Tworzymy w ten sposób niepowtarzalną i wyjątkową atmosferę.

Kiedy przychodzi upragnione lato, spragnieni przyrody, powietrza, ciepłego wiatru, przenosimy nasze życie rodzinne z domów do ogrodów. To najlepsze miejsce, by odpocząć od codziennych hałasów, napić się kawy, poczytać ulubioną  lekturę czy zorganizować spotkanie z przyjaciółmi przy grillu. Dlatego warto zadbać o to, by ogród latem miał swój niepowtarzalny charakter. Każda chwila w nim spędzona powinna mieć smak prawdziwych, wytęsknionych wakacji i pełnego, błogiego relaksu.

mgr inż. architekt krajobrazu Łukasz Frąckowiak

Pracownia Architektury Krajobrazu

LandscapeDesign.pl

Wspaniale byłoby mieć taki duży, pięknie oświetlony ogród. fantastyczny klimat bije od tych zdjęć, które zostały tutaj pokazane.

Szczególnie wyjątkowy jest ten na ostatniej fotografii. Olbrzymia ilośc kwitnacych roslin. Niestety aby taki posiadac trzebaby chyba zatrudnic ogrodnika, bo nie sposob byloby utzymac taki ogrod w porzadku.

a co Pan myśli o tych lampkach na energię słoneczną? Które w dzień magazynują energię, a wieczorem zaczynaja świecić. Kiedyś w jakimś sklepie widzialam je po kilka złotych. Ale chyba trzeba by ich bardzo dużo naustawiać, żeby dały światło.

Te najtańsze są mało estetyczne oraz dają mało światła. Wszak jest to tani produkt i pozwoli nam zbudowa wiele punktów świetlnych tanim kosztem. Szczególnie mogą przyda się do wytyczenia ścieżek w ogrodzie. Dają może mało światła, ale napewno nie będziemy poruszali się w zupełnych ciemnościach.

Można je stosowa jako uzupełnienie podstawowego oświetlenia, wtedy myślę ma to najlepszy wydzwięk.

To fakt, że do najpiękniejszych nie należą. No ale też wg mnie nie szpecą.

Te wegług mnie są dość estetyczne,  koszt jednej sztuki to około 13-15 zł